Bilans wdrożeń e-zdrowia, projekty w ramach KPO, cyberbezpieczeństwo oraz sztuczna inteligencja były tematem dyskusji podczas panelu na temat e-zdrowia, który odbył się w ramach XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych.
Środki na e-zdrowie niezagrożone
Andrzej Sarnowski, dyrektor Pionu Rozwoju Systemu Informacji Medycznej i Wdrożeń Centrum e-Zdrowia mówił o tym, że środki na e-zdrowie w ramach KPO nie są zagrożone.
– Jesteśmy na etapie rozstrzygnięcia dużych zamówień, dokonaliśmy wyboru w zakresie infrastruktury i platform, w przypadku modeli zostały złożone oferty. Po dokonaniu wyboru następuje procedura podpisania umowy, potem jest czas na dostawę. Nie ma większych problemów z realizacją projektu i wydatkowaniem środków. Jeśli chodzi o przygotowanie poszczególnych systemów, ten etap jest zadowalający. Terminy zostaną dochowane, rozliczymy środki ze strony placówek – zapewniał.
Dodał też, że wcześniej udostępniane były systemy testowe i specyfikacje, aby nie powodować spiętrzenia prac. Natomiast sprawa przeszkolenia personelu to w dużej mierze praca i działanie po stronie placówek, które Centrum wspiera, oferując szkolenia, materiały i nagrania.
Michał Szabelski, dyrektor naczelny Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 4 w Lublinie mówił o dwóch perspektywach – zrealizowaniu celów oraz efektywności tego, co zostanie wdrożone.
– W naszym szpitalu staramy się profesjonalnie podchodzić do tego, co oferuje model centralny. Bardzo ważna w całym procesie jest dobra komunikacja z dostawcami i CEZ-em czyli jednostkami regulacyjnymi. Warto zadbać także o system komunikacji między szpitalami. Zauważamy pewne błędy w HIS, ale także systemowe zaangażowanie resortu zdrowia. W przypadku platformy usług inteligentnych uczestniczymy w webinariach, aby być gotowym na przesyłanie danych za pomocą algorytmów AI. Szkolimy pracowników, zarówno działów IT jak i lekarzy i pielęgniarki – mówił.
Ludzie – wąskie gardło projektu
Przemysław Jesionowski, prezes zarządu, IC Solutions Sp. z o.o. podkreślił, że ważne byłoby, aby w szpitalach pracowały zespoły zajmujące się takimi zagadnieniami. Duże szpitale nie mają z tym problemu – Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie zatrudnia 18 osób w dziale IT, ale w małych powiatowych szpitalach są dwuosobowe zespoły, które muszą się mierzyć z tym przedsięwzięciem.
– Ludzie to najwęższe gardło tego projektu, dlatego dobrze, żeby wszystko było bardziej rozłożone w czasie – mówił. Zapytany o ceny, odpowiedział, że w IC Solutions nie zostały one podniesione, ale że mogą wzrosnąć.
– U nas ceny też nie wzrosły przed realizacja projektów z KPO, mimo ze pojawiły się nowe rozwiązania (z 28 modułów – 10 jest całkiem nowych). Natomiast ceny wdrożeń odzwierciedlają ich koszty – dodał Krzysztof Groyecki, wiceprezes zarządu Asseco Poland SA.
– Rośnie cena sprzętu i pamięci, ceny na pewno będą wyższe – stwierdziła Weronika Dejneka, członek zarządu, PZU Zdrowie SA.
– U nas ceny nie wzrosły, ponieważ szacunki zostały podane w projektach, a jest ciągłość złożenia projektu – mówił Adam Szabuniewicz, członek zarządu, Mednow.
Mednow ma ponad 300-tu klientów, ale nie wszyscy z nich realizują projekty w ramach KPO.W tym zakresie firma obsługuje 63 szpitale, być może będzie ich więcej.
– Przygotowaliśmy się do tej realizacji w roku 2025, staramy się pomagać szpitalom, które nie mają dużych zasobów kadrowych. Środki z KPO to duży zastrzyk gotówki, skumulowanej, jak nigdy dotąd. Jest 400 szpital, każdy otrzyma po 6, 9 lub 12 mln zł. Niektórzy czekali z przetargami, aż zostaną podpisane umowy. Na pewno pomoże przedłużenie terminu realizacji z 30 czerwca do 31 sierpnia – stwierdził Adam Szabuniewicz.
Karolina Tądel, zastępczyni dyrektora Departamentu e-Zdrowia w Ministerstwie Zdrowia wyjaśniła, że o przedłużeniu terminu zdecydowano po to, aby wszystkie placówki miały szasnę zdążyć z realizacją.
– Przedłużenie terminu realizacji wymaga aneksowania umowy i uzasadnienia i to się na bieżąco dzieje. Robimy wszystko, aby ułatwić placówkom realizację inwestycji, w wyniku której do szpitali trafi 3,1 mld zł. 360 placówek podpisało umowy – mówiła. Nie odpowiedziała jednak na pytanie, co się stanie, gdy środki nie zostaną wykorzystane.
Polska – europejską potęgą cyfryzacji
Asseco Poland obsługuje 400 szpitali i posiada sieć partnerską, na którą składają się podmioty certyfikowane w zakresie wdrażania produktów firmy.
– Realizacja projektów w ramach KPO spowodowała spiętrzenie prac w czasie, dlatego zmobilizowaliśmy sieć partnerską, 400 osób w całej Polsce, nie zatrudnialiśmy nowych ludzi, ale może firmy partnerskie zatrudniały – mówił Krzysztof Groyecki.
– Zdążymy z wdrożeniami, ale mamy problem ze spiętrzeniem zadań, które się kumulują w szpitalach, realizujących także inne projekty, takie jak centralna rejestracja, certyfikacje, praca administracyjna. Mimo wszystko patrzę na ten projekt optymistycznie, że uda się go zrealizować, chociaż mogą się zdarzyć pewne poślizgi, ale będzie kilka lat na wdrożenie i efektywność – wyjaśniał. Dodał też, że po realizacji projektu Polska stanie się potęga europejską jeśli chodzi o cyfryzację opieki zdrowotnej.
Michał Szabelski zwrócił uwagę na aspekt społeczny cyfryzacji, czyli na to, aby użytkownicy potrafili się posługiwać nowoczesnymi narzędziami po ich wdrożeniu.
Karolina Tądel mówiła też o projekcie ustawy zmieniające niektóre ustawy w związku z rozwojem usług e-zdrowia. Wprowadzenie zawartych w nim rozwiązań jest niezbędne do realizacji inwestycji D1.1.2 „Przyśpieszenie procesów transformacji cyfrowej ochrony zdrowia przez dalszy rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia” Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Jednym z istotnych elementów tego projektu są zmiany wprowadzające narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji przez lekarzy w oparciu o algorytmy sztucznej inteligencji. Służyć do tego będzie platforma usług inteligentnych (PUI), która ma wspomagać radiologów, analizując zdjęcia medyczne, umożliwi zdalne konsultacje między lekarzami, będzie przetwarzać zbiory danych medycznych oraz analizować karty informacyjne ze szpitali.
– 20 lutego zakończyły się konsultacje dotyczące projektu, do którego wpłynęło prawie 300 uwag, zostaną one opublikowane – poinformowała.
AI z szansą na refundację
Testowaniem, sprawdzaniem i wdrażaniem rozwiązań w zakresie sztucznej inteligencji zajmuje się PZU Zdrowie.
– Trudno powiedzieć, czy po wdrożeniu PUI zmniejszy się luka między prywatnymi i publicznymi podmiotami, gdyż te sektory działają w innych modelach podejmowania decyzji. Po stronie publicznych placówek na pewno jest większa skala, ale procesy powinny być wystandaryzowane, niezależnie od formy placówki – mówiła Weronika Dejneka.
Dariusz Dziełak, dyrektor Biura Partnerstwa Publicznego i Innowacji Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że rozwiązania AI mają szansę na refundację w ramach NFZ.
– Jeżeli będzie działać platforma usług inteligentnych, to się to przełoży wprost na przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych i NFZ będzie je finansował. Już teraz finansujemy operacje robotyczne, a część oprogramowania robotów chirurgicznych wykorzystuje takie rozwiązania, finansujemy radiologię, w której działają modele AI, chociaż lekarz zatwierdza ich opisy. Na pewno póki pewne rozwiązania nie zostaną prawie uregulowane, to nie będą refundowane. Mam wątpliwości, czy powinniśmy finansować rozwój i badania, bo to jest w gestii na przykład Agencji Badań Medycznych, wolelibyśmy mieć urządzenia bezpieczne, sprawdzone i efektywne kosztowo. Ważne jest uregulowanie kwestii odpowiedzialności, a także informacja na wyniku, że wykorzystywane były modele AI – mówił.
Dyskusja dotyczyła także cyberbezpieczeństwa w systemie publicznym.
Krzysztof Groyecki stwierdził, że szpitale są słabo przygotowane na wyzwania w cyberprzestrzeni, bo systemy są kosztowne i wymagają profesjonalnej obsługi (koszt programu zabezpieczającego może wynosić od 15 do 50 tys. zł miesięcznie).
Kongres Wyzwań Zdrowotnych odbywał się 12 i 13 marca 2026 w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Organizowany jest przez Grupę PTWP.