10 lutego 2026 uruchomione zostało internetowe narzędzie, pomagające w monitorowaniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego społeczeństwa całej Unii Europejskiej. Panel został zaprezentowany podczas webinarium zorganizowanego przez Komisję Europejską i OECD.
Panel Zdrowia Układu Sercowo-Naczyniowego został opracowany przez OECD na zlecenie Komisji Europejskiej w celu uzupełnienia raportu „Stan Zdrowia Układu Sercowo-Naczyniowego w UE”. Oba projekty były finansowane w ramach programu EU4Health.
Pierwszy w UE plan „Bezpieczne serca”
Raport stanowi podstawę unijnego planu „Bezpieczne serca” („Safe Hearts”), który ogłoszony został przez Komisję Europejską w grudniu 2025 roku i jest pierwszym w historii UE planem walki z chorobami układu krążenia.
Program odnosi się do kluczowych wyzwań związanych z chorobami układu krążenia w całej Unii, koncentrując się na szczególnych potrzebach grup wrażliwych, takich jak dzieci, młodzież i kobiety. Wspiera w tym zakresie państwa członkowskie i zainteresowane strony w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki, wczesnego wykrywania i badań przesiewowych, leczenia i opieki (w tym rehabilitacji).
Narzędzie łączące źródła danych
Internetowy panel analizuje trendy w zakresie chorób układu krążenia, w tym główne czynniki ryzyka, wielochorobowość, jakość opieki zdrowotnej i ścieżki leczenia w państwach członkowskich UE, Islandii i Norwegii. Łączy różne źródła danych, w tym statystyki zdrowotne OECD, Eurostatu, WHO oraz badanie OECD Cardiovascular Policy and Data Survey z 2025 roku.
Mapuje polityki krajowe, wskazuje kluczowe wyzwania i identyfikuje możliwości przyszłych działań. Funkcje interaktywne pozwalają użytkownikom na eksplorację trendów czasowych, porównania krajów i map danych.
CVD główną przyczyną zgonów i niepełnosprawności
Raport podkreśla, że choroby układu krążenia (CVD) pozostają główną przyczyną zgonów i niepełnosprawności w Unii Europejskiej, która charakteryzuje się znacznymi różnicami geograficznymi i społeczno-ekonomicznymi w wynikach leczenia i opiece.
Pomimo postępów w profilaktyce i leczeniu tych chorób, pandemia Covid-19 zniweczyła niektóre z osiągnięć, a większość krajów nadal stoi przed wyzwaniami w zakresie zapewnienia pacjentom skutecznej profilaktyki, wczesnego wykrywania, dostępu do opieki doraźnej i długoterminowego leczenia.
Obciążenie ekonomiczne i społeczne związane z CVD jest ogromne, związane jest z utratą produktywności przez chorych i wysokimi kosztami opieki zdrowotnej. Chociaż cyfrowe narzędzia medyczne, sztuczna inteligencja i zdalny monitoring to przydatne innowacje, ich integracja z systemami krajowymi pozostaje ograniczona. Międzysektorowe programy profilaktyczne oraz rosnący nacisk na opiekę i rehabilitację skoncentrowaną na pacjencie to kluczowe czynniki zmniejszające obciążenie związane z CVD i poprawiające długoterminowe wyniki leczenia w Europie.
Różne wskaźniki śmiertelności
Z raportu wynika, że w 2022 roku średni wskaźnik śmiertelności z powodu chorób układu krążenia u osób w wieku poniżej 65 lat w UE wynosił odpowiednio 61 i 20 na 100 000 mieszkańców u mężczyzn i kobiet. Między niektórymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej (np. Bułgarią, Łotwą, Rumunią) a krajami Europy Zachodniej (np. Norwegią, Holandią, Belgią) występuje 6-9-krotna różnica w umieralności mężczyzn. Wśród kobiet różnica jest bardziej umiarkowana, ale nadal znacząca (4-8-krotna). Przewaga umieralności mężczyzn nad kobietami z powodu chorób układu krążenia jest większa u osób poniżej 65. roku życia w porównaniu z wszystkimi grupami wiekowymi.
W latach 2012-2022 przedwczesna umieralność z powodu chorób układu krążenia spadła średnio o 20 procent u mężczyzn i 23 procent u kobiet w całej UE, chociaż występowały duże różnice między krajami. Natomiast w latach 2019-2021 wzrosła, na co wpływ miała pandemia, zaobserwowano to głównie w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (Litwa, Łotwa, Rumunia, Bułgaria).
W Polsce – najwyższy wskaźnik przyjęć do szpitali
Raport podkreśla zróżnicowaną skuteczność podstawowej opieki zdrowotnej w ograniczaniu liczby możliwych do uniknięcia przyjęć do szpitala z powodu chorób układu krążenia. Wskaźniki tych przyjęć z powodu przewlekłej niewydolności serca (CHF) różniły się w krajach UE w 2023 roku prawie ponad czterokrotnie, wynosząc średnio 232 na 100 000 mieszkańców. Portugalia i Chorwacja miały najniższe wskaźniki, podczas gdy Polska i Litwa odnotowały wskaźniki ponad dwukrotnie wyższe od średniej UE. Średni wskaźnik przyjęć w krajach UE spadł o 25 procent między 2013 a 2023 rokiem – i o ponad 30 procent w Austrii, Belgii, Estonii, Islandii, Włoszech i Portugalii. W tym okresie liczba przyjęć z powodu przewlekłej niewydolności serca wzrosła w kilku krajach, w tym w Islandii, Norwegii i Republice Słowackiej.
Roczne koszty chorób układu krążenia i nowotworów w Unii Europejskiej
Źródło: Eurostat
Raport „The State of Cardiovascular Health in the European Union” dostępny jest tutaj>>>