Profilaktyka to podstawa systemu ochrony zdrowia, jej konsekwentna realizacja wpłynie także na poprawę dostępu do świadczeń, podobnie jak efektywne wykorzystanie zasobów, czemu służy akcja #odwoluje #nieblokuje. Pracodawcy dla Zdrowia reprezentują praktyków, którzy wskazują, gdzie potrzebne są zmiany systemowe i walczą o nie – mówi Paweł Walicki, założyciel i prezes zarządu Centrum Medycznego CMP, członek zarządu Pracodawców dla Zdrowia.
Na temat roli podstawowej opieki zdrowotnej w systemie ochrony zdrowia, profilaktyki, akcji #odwoluje #nieblokuje oraz działalności w związku Pracodawcy dla Zdrowia rozmawiamy z Pawłem Walickim, założycielem i prezesem Centrum Medycznego CMP oraz członkiem zarządu związku.
Rozmowa jest pierwszą z cyklu spotkań, podczas których będziemy zajmować się aktualnymi problemami rynku zdrowia, ze wskazaniem sposobów ich rozwiązania.
Magdalena Okoniewska, redaktor portalu Pracodawcydlazdrowia: Pod koniec ubiegłego roku CMP opublikowało raport pt. „Podstawowa opieka zdrowotna w Polsce 2025. Kondycja, wyzwania i potencjał rozwoju”. Dane zebrane w tym raporcie pokazują, jak Polacy korzystają z POZ i jakie mają oczekiwania odnośnie tej formy opieki. Między innymi wynika z niego, że potrzebna jest edukacja, gdyż pacjenci nie mają świadomości, jak mogą korzystać z tego, co daje system. Zrobiliście ten raport, macie dane. I co teraz robicie jako firma, aby pomóc pacjentom?
Paweł Walicki: Jest to unikalny raport, który pokazuje oblicze polskiego systemu opieki zdrowotnej w tej podstawowej strukturze, oczami pacjenta. Przygotowywaliśmy go razem z Medonetem, z wykorzystaniem firmy badawczej, zapytanych zostało prawie dwa i pół tysiąca pacjentów z całej Polski, więc nie było to badanie tylko na grupie pacjentów CMP. Raport pokazał, czego pacjenci oczekują i co wiedzą o systemie. To, czego oczekują, to są właściwie rzeczy, które pokrywają się z tym, co wiemy, ale są mocniej zaakcentowane – czyli jakość, dostępność, empatia ze strony pracowników oraz cyfryzacja.
Jednocześnie dostrzegliśmy, jaka luka panuje między tym, jak pacjent korzysta z systemu i tym, co pacjent o tym systemie wie. Staramy się to w CMP modyfikować, dajemy informacje na stronie internetowej, w social mediach, wysyłamy do pacjentów newslettery, ale nade wszystko edukujemy wewnętrznie zespoły, żeby w opiekę koordynowaną w POZ w nowym wymiarze zaangażowani byli wszyscy. To, co się wydarzyło w opiece koordynowanej, to jest fundamentalna zmiana. Wszyscy mówimy o odwracaniu piramidy i to właśnie ma miejsce.
MO: Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej, co oznacza, że na tę profilaktykę kładzie się duży nacisk. Ale czy to wystarczy?
PW: Myślę, że na profilaktykę, jeszcze ciągle kładzie się zdecydowanie za mało nacisku i ciągle jesteśmy bardziej w warstwie deklaratywnej niż w warstwie produkcyjnej, takiej, która, która wnosi zmiany. Narodowy Fundusz Zdrowia na profilaktykę dzisiaj przeznacza niewielki procent środków przeznaczonych na świadczenia i wielokrotnie mniej niż na przykład u naszego zachodniego sąsiada w Niemczech.
MO: Dobrze realizowana profilaktyka wpływa także na dostęp do świadczeń…
PW: Profilaktyka poprawia dostęp do świadczeń, ale w długoterminowym okresie, ponieważ im szybciej zdiagnozujemy choroby cywilizacyjne, tym mniejsze powikłania tych chorób pojawią się w przyszłości i tym mniej wizyt lekarskich oraz hospitalizacji będzie potrzebnych. W związku z tym postawienie na profilaktykę to jest numer jeden, poza tym skupienie się na POZ, zmniejszenie obciążenia AOS oraz szpitali.
MO: Od kilku lat realizujecie niezwykłą kampanię #odwołuję #nie blokuję”. Co udało się dotychczas dzięki niej osiągnąć i co jest planowane na bieżący rok?
Od samego początku kampania miała wymiar edukacyjny, wskazując problem nieodwołanych wizyt i uświadamiając, jaka jest rola wszystkich interesariuszy systemu, żeby tą sytuację poprawić. Jej efektem było to, że odsetek nieodwołanych wizyt spadł u nas z około 6,4 procent do około 3,8-3,6 procent, ale najbardziej spektakularne wyniki były notowane w ośrodkach, szczególnie publicznych, które wcześniej albo tego zjawiska w ogóle nie monitorowały, albo monitorowały, ale nic z tym nie robiły. I gdy przystąpiły do kampanii, to zaobserwowały kilkudziesięcioprocentowe spadki. Warto podkreślić, że w skali Polski są to miliony nieodwołanych wizyt, więc kilka procent mniej daje tysiące wolnych terminów na wizyty i badania.
Kampania z akcji CSR-owej, która miała wzbudzić odpowiedzialność społeczną zarówno w przedsiębiorcach medycznych, jak i w pacjentach, stała się podwójną zmianą systemu i my to dzisiaj bardzo mocno czujemy. Weszły SMS-y przypominające ze strony NFZ-u do pacjentów, a od tego roku już się zaczęła e-rejestracja, która też jest jakimś pokłosiem tej kampanii.
W tym roku planujemy akcje ambientowe, w marcu będzie podsumowanie ostatniej edycji kampanii i przygotowania do jesiennej konferencji, który będzie początkiem kolejnego jej etapu.
MO: Ta kampania jest wyjątkowa, bo zebrała pod jedną ideą zarówno prywatny, jak i publiczny sektor, co nie jest łatwe w naszym systemie. Czy ta akcja uświadomiła biorącym w niej udział i nie tylko im, że taka współpraca jest możliwa i że może wyjść poza działania kampanii?
PW: Kampania #Odwołuję #nieblokuję” na pewno zjednoczyła cały sektor publiczny i prywatny, bo dotyka tematu, który jest ważny zarówno dla prywatnych jak i publicznych jednostek. Czy to jest przyczynek do tego, żeby móc wyrokować, że oto mamy nową erę i nowe możliwości współpracy między sektorem publicznym i prywatnym? Nie wiem, ale mocno wierzę w tę współpracę. Może ona się przejawiać w tworzeniu konsorcjów obejmujących POZ, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną i szpital, jednolicie finansowanych, na których opiera się idea medycyny opartej o wartości. Nieważne jest wtedy, czy takie struktury składają się z prywatnych czy publicznych jednostek, ale nie ma u nas jeszcze takiego modelu i trzeba go wypracować.
MO: Jaką rolę we wprowadzaniu tego typu zmian może odegrać związek Pracodawcy dla Zdrowia?
PW: Jako związek bierzemy udział w pracach legislacyjnych, wypracowując wspólne stanowiska odnośnie wielu proponowanych rozwiązań. Możemy też pójść krok dalej i przedstawiać własne propozycje, tak, żeby nasz głos był słyszany i żeby miał siłę oddziaływania.
W ramach związku działają fora tematyczne, które zajmują się poszczególnymi dziedzinami rynku zdrowia. Przecieramy szlaki, na przykład w medycynie pracy, nasi specjaliści współpracują ze specjalistami z Lux Medu i z innych firm po to, żeby, unowocześnić te mocno skostniałe przepisy, dotyczące chociażby papierowej dokumentacji.
Inne zagadnienia to kompetencje zawodów medycznych, deregulacja, prywatne ubezpieczenia. Jest wiele do zmiany w systemie, a my jesteśmy w stanie działać na wielu polach tak, aby zmiany odbywały się nie tylko w zaciszu gabinetów, ale także przy udziale praktyków takich jak my i podobne firmy, które są w naszym związku.
Cały wywiad – na kanale Pracodawców dla Zdrowia na YouTube