Zmiany demograficzne są faktem, wpływają one na życie społeczne oraz na gospodarkę. Wydłużenie życia może być potencjałem, który warto wykorzystać, warunkiem jest jednak dbanie o jego jakość. Mogą w tym wspierać zarówno jednostki oferujące świadczenia medyczne jak i pracodawcy.
Zagadnienia te były tematem panelu pt. Ekonomia długowieczności: jak żyć dłużej i lepiej w zrównoważonym systemie?, który odbył się w ramach Kongresu Zdrowe Miasta, 30 września 2025.
Jolanta Perek-Białas Profesorka Uniwersytetu Jagiellońskiego (Instytut Socjologii) podkreśliła, że dyskusja nad zmianami demograficznymi nie jest nowym zagadnieniem, już rok 2012 Komisja Europejska ogłosiła rokiem aktywnego starzenia się, powstało także wiele programów działających w tym zakresie, także rządowych.
– Jednak potrzebne są konkretne działania, bardzo ważne są inicjatywy oddolne i lokalne i obserwujemy, że faktyczne one mają miejsce. Skierowane są do osób w każdym wieku, dbając o przedłużenie aktywności. Miasta zgłaszają się do tzw. sieci przyjaciół osobom starszym, także niewielkie samorządy wykazują aktywność w tym zakresie – mówiła.
Aktywne osoby starsze mogą być efektywnie wykorzystywane w gospodarce.
– Z badań prowadzonych przez SGH oraz z Bilansu Kapitału Ludzkiego wynika, że osoby wykształcone i aktywne chcą jak najdłużej pracować, a jeżeli nie zajmują się działalnością zawodową, to realizują się w innych obszarach. Z drugiej strony jednak wiele osób pracuje w wieku emerytalnym z konieczności, wynikającej z sytuacji finansowej, dlatego ważna jest także aktywizacja zawodowa seniorów – mówiła.
– Gospodarka musi wykorzystywać potencjał osób starszych i jest to wręcz konieczność – stwierdził Sławomir Gadomski, dyrektor zarządzający Diagnostyka S.A. prezes zarządu Longevity+. Wspomniał o badaniach genetycznych, które mogą być pomocne w określeniu ryzyka zachorowań i tym samym motywujące do zmiany trybu życia.
– Badania genetyczne wykonane na 300 pacjentach wykazały, że mutacje genetyczne, zwiększające ryzyko chorób cywilizacyjnych były obecne u 68 procent z nich. Mamy też takie przykłady, jak pacjent, którego wiek określony na podstawie badań był o 20 lat starszy od wieku biologicznego i który poprawił ten wynik o 15 lat po roku prowadzenia prozdrowotnego stylu życia. Pokazuje to, jak ważne jest dbanie o siebie – dodał.
Krzysztof Kurek, dyrektor medyczny, członek zarządu Lux Med, wskazał na związek między długością życia a systemem ubezpieczeniowym.
– W wielu krajach wiek emerytalny jest dostosowany do aktywności osób starszych, poza tym w wielu krajach osoby na emeryturze pracują, w USA dotyczy to 25-30 procent osób, w Japonii – 50 procent. W naszym kraju jest inaczej, jeśli chodzi o wiek emerytalny, ale myślę, że także do tego dojdziemy. Nie oczekujmy obecnie skokowego wydłużenia życia, ale warto sobie zadać pytanie, czy jesteśmy na to gotowi jako system – mówił.
Prof. dr hab. Tomasz Grodzicki, specjalista w zakresie chorób wewnętrznych, geriatrii i hipertensjologii, przypomniał, że osoby 60-letnie osoby mają przed sobą średnio ponad 20 lat życia, z tego połowę przeżywaną w zdrowiu, warto więc zadbać o to, aby było to więcej niż połowa.
– Chodzi o to, aby dodawać życia do lat, a nie lat do życia, chodzi o jakość życia – dodał.
Czynniki, które wpływają na długość i jakość życia są powszechnie znane, to aktywność fizyczna, sen, dobrostan psychiczny oraz czynnik, na który coraz częściej zwracamy uwagę, czyli relacje międzyludzkie.
– Z badań, które wykonywaliśmy w Diagnostyce, wynika, że likwidacja nadwagi i otyłości ma 8-procentowy wpływ na długość życia, natomiast sen, aktywność fizyczna i dieta – 7-procentowy. Zaczynamy mieć coraz większą świadomość tych faktów – mówił Sławomir Gadomski.
Według Krzysztofa Kurka wydłużanie życia jest efektem długotrwałej pracy i głębokiej zmiany stylu życia, obejmującej szereg długotrwałych działań podejmowanych w celu prewencji chorób.
– Państwo jako architekt systemu może wspierać tę głęboką zmianę poprzez działania wykraczające poza 5-letni okres kadencji, ponieważ trudno tutaj o efekt szybki i spektakularny. Wsparcie powinno być także ze strony świadczeniodawców, w Grupie Lux Med zaczęliśmy na przykład realizować program zapobiegania otyłości – dodał.
Działania takie mogą być także wspierane przez technologię, na przykład badania genetyczne, które wskazują pacjentom obciążonym ryzykiem kierunek zmian, które powinni wprowadzić, aby je zmniejszyć.
II edycja Kongresu Zdrowe Miasta odbyła się 30 września 2025 na Zamku Ujazdowskim w Warszawie. Wydarzenie organizowane było przez Grupę Lux Med, Szkołę Główną Handlową w Warszawie i ruch Open Eyes Economy.
Podczas Kongresu zaprezentowane zostały wyniki 4. edycji Indeksu Zdrowych Miast, czyli kompleksowego opracowania, które analizuje, w jaki sposób polskie samorządy dbają o dobro mieszkańców.
Jednym z omawianych tematów było wsparcie pracodawców w zakresie zdrowia pracowników oraz Indeks Zdrowych Firm, opracowany przez ekspertów.