W 2024 roku działało 5 401 podstawowych jednostek służby medycyny pracy, wśród nich 2 632 funkcjonowało w ramach przedsiębiorstw podmiotów leczniczych, 2190 stanowiło indywidualne praktyki lekarskie, 21 – grupowe praktyki lekarskie, natomiast 558 – samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ).
W porównaniu z poprzednimi latami struktura organizacyjna podstawowych jednostek służby medycyny pracy nie uległa zmianom.
Mniej lekarzy medycyny pracy
Natomiast liczba lekarzy posiadających uprawnienia do wykonywania badań w ramach medycyny pracy w roku 2024 wyniosła 5 516 (o 158 mniej niż przed rokiem). Ograniczone uprawnienia do przeprowadzania profilaktycznych badań lekarskich mają także lekarze odbywający staże specjalizacyjne w dziedzinie medycyny pracy. W 2024 roku takich lekarzy było 74 (o 12 mniej niż przed rokiem).
Źródło: GUS
W roku 2024 wydano 5,08 miliona orzeczeń do celów Kodeksu pracy, było to o 6,4 procent mniej niż rok wcześniej. W tej liczbie zawierało się ponad 2,11 mln badań wstępnych (o 6,1 procent mniej niż w 2023 roku), ponad 2,44 mln badań okresowych (o 9,4 procent mniej niż rok wcześniej) oraz ponad 523 tysięcy badań kontrolnych (o 9,4 procent więcej niż w 2023 roku).
99 procent badań profilaktycznych zakończyło się pozytywnym orzeczeniem o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia lub kontynuowania pracy na określonym stanowisku. Natomiast negatywne decyzje orzecznicze skutkujące odsunięciem od pracy ze względu na jej szkodliwy wpływ na zdrowie lub ze względu na brak predyspozycji zdrowotnych do wykonywania prac na konkretnym stanowisku stanowiły 0,6 procent.
Źródło: GUS
415 tysięcy umów z pracodawcami
Zgodnie z przepisami ustawy o służbie medycyny pracy, badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne powinny być wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez pracodawcę z podstawową jednostką służby medycyny pracy. W roku 2024 wszystkie podstawowe jednostki służby medycyny pracy zawarły ponad 415 tysięcy takich umów, o 79 tysięcy, czyli o 23 procent, więcej niż rok wcześniej.
W ramach sprawowanej profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi lekarz służby medycyny pracy, w razie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, ma obowiązek skierować go na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. W 2024 roku zarejestrowano 788 takich podejrzeń (o 333, czyli o 29,7 procent mniej niż rok wcześniej).
W 2024 roku lekarze SMP przeprowadzili wizytacje w ponad 3,6 tysięcy zakładów i skontrolowali 25,9 tysięcy stanowisk pracy. W 2024 roku w Polsce prowadziło działalność 20 wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Zgodnie z ustawą o służbie medycyny pracy w każdym województwie musi działać minimum jeden taki ośrodek. W województwie lubuskim oraz zachodniopomorskim działalność prowadziły po dwa autonomiczne ośrodki szczebla wojewódzkiego (w Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim oraz w Szczecinie i Koszalinie), natomiast w kujawsko-pomorskim funkcjonowały trzy autonomiczne ośrodki szczebla wojewódzkiego (w Bydgoszczy, Toruniu i Włocławku).
8 tysięcy pacjentów rehabilitacji leczniczej
W 2024 roku ambulatoryjną rehabilitacją leczniczą uzasadnioną patologią zawodową objęto 8 tysięcy osób (o 11,3 procent mniej niż w roku poprzednim) i wykonano ponad 282,7 tysięcy zabiegów (o 5,9 procent mniej niż w 2023 roku).
W roku 2024 wojewódzkie ośrodki medycyny pracy przeprowadziły w sumie 1 694 postępowania w trybie odwoławczym od orzeczeń do pracy wydanych przez jednostki podstawowe SMP (o 6,3 procent mniej niż w roku poprzednim), co oznacza, że niewiele ponad 0,03 procent pracowników lub pracodawców (porównywalnie z latami poprzednimi) nie godziło się z treścią orzeczenia wystawionego w oparciu o przeprowadzone badanie profilaktyczne. W 717 przypadkach utrzymano w mocy orzeczenia wydane przez lekarzy medycyny pracy w jednostkach podstawowych. W pozostałych przypadkach podważono decyzję orzeczniczą wydaną w jednostce podstawowej SMP, potwierdzając tym samym zasadność odwołania.
Źródło: GUS