W latach 2022–2024 aktywne innowacyjnie przedsiębiorstwa przemysłowe oraz usługowe stanowiły 36,5 procent oraz 28,9 procent ogólnej liczby tych podmiotów. Natomiast udział innowacyjnych przedsiębiorstw przemysłowych wyniósł 32,8 procent, a usługowych – 26,6 procent – informuje Główny Urząd Statystyczny.
Przedsiębiorstwo aktywne innowacyjnie to takie, które wprowadziło przynajmniej jedną innowację produktową lub w procesach biznesowych albo realizowało przynajmniej jeden projekt innowacyjny, który został przerwany lub zaniechany w trakcie badanego okresu (niezakończony sukcesem) lub nie został w danym okresie ukończony (tzn. jest kontynuowany).
Przedsiębiorstwo innowacyjne w zakresie innowacji produktowych i procesów biznesowych to takie, które wprowadziło na rynek przynajmniej jedną innowację produktową lub w procesach biznesowych (nowy lub ulepszony produkt bądź nowy lub ulepszony proces biznesowy).
Innowacje w farmacji i ubezpieczeniach
Najwięcej przedsiębiorstw innowacyjnych w przemyśle odnotowano w działach: produkcja wyrobów farmaceutycznych – 61,6 procent oraz produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych – 59,8 procent.
Najmniej przedsiębiorstw innowacyjnych w przemyśle funkcjonowało w takich działach jak produkcja odzieży – 16,5 procent oraz działalność usługowa wspomagająca górnictwo i wydobywanie – 17,9 procent.
Wśród przedsiębiorstw usługowych najwyższy odsetek przedsiębiorstw innowacyjnych odnotowano w działach: ubezpieczenia, reasekuracja i fundusze emerytalne – 69,5 procent oraz badania naukowe i prace rozwojowe – 59,6 procent, a najniższy – w działach: transport lądowy i rurociągowy – 14 procent oraz transport lotniczy – 18,2 procent.
Największy odsetek przedsiębiorstw przemysłowych aktywnych innowacyjnie oraz innowacyjnych występował w województwie lubelskim (odpowiednio 45 procent i 43,1 procent), natomiast jednostek usługowych – w województwie dolnośląskim, w którym odnotowano 39,4 procent przedsiębiorstw aktywnych innowacyjnie i 36,1 procent innowacyjnych.
Więcej innowacji w procesach biznesowych
Wyniki badania działalności innowacyjnej wskazują, że w przedsiębiorstwach przemysłowych oraz usługowych wyższy był udział podmiotów, które w latach 2022–2024 wprowadziły innowacje w procesach biznesowych (nowe lub ulepszone procesy biznesowe) niż innowacje produktowe (nowe lub ulepszone produkty).
W 2024 roku udział przychodów netto ze sprzedaży produktów nowych lub ulepszonych wprowadzonych na rynek w latach 2022–2024 w przychodach ze sprzedaży ogółem wyniósł dla przedsiębiorstw przemysłowych 5,9 procent, czyli o 1,0 p. proc. mniej niż udział przychodów w 2022 roku ze sprzedaży takich produktów (wprowadzonych w latach 2020–2022). Dla przedsiębiorstw usługowych w 2024 roku wskaźnik ten wyniósł 3,2 procent, czyli o 0,5 p. proc. więcej niż w poprzednim okresie.
W 2024 roku największy udział przychodów ze sprzedaży produktów innowacyjnych w przychodach ze sprzedaży ogółem zarówno w grupie przedsiębiorstw przemysłowych, jak i usługowych miały podmioty o liczbie pracujących 250 osób i więcej (odpowiednio 8,7 procent i 5,6 procent).
Działalność badawcza i rozwojowa
W 2024 roku przedsiębiorstwa przemysłowe i usługowe najwięcej środków w ramach nakładów na działalność innowacyjną przeznaczyły na działalność badawczą i rozwojową (odpowiednio 52,7 procent i 63,2 procent). Znaczny udział przypadł również na inwestycje w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne w celu realizacji działalności innowacyjnej (odpowiednio 34,2 procent i 13,2 procent).
Głównym źródłem finansowania nakładów na działalność innowacyjną w 2024 roku były środki własne, które w przedsiębiorstwach przemysłowych stanowiły 82,1 procent wszystkich poniesionych na ten cel nakładów, a w przedsiębiorstwach usługowych – 93 procent.
Największy odsetek aktywnych innowacyjnie przedsiębiorstw przemysłowych, które otrzymały publiczne wsparcie na działalność innowacyjną wystąpił w województwach małopolskim i lubelskim (13,8 procent i 13,6 procent), natomiast w przypadku jednostek usługowych – w województwie pomorskim (16,4 procent).
Współpraca przedsiębiorstw w zakresie innowacji
W ramach działalności innowacyjnej współpracę w latach 2022–2024 prowadziło 26,5 procent aktywnych innowacyjnie przedsiębiorstw przemysłowych oraz 26,9 procent – podmiotów usługowych.
Największy odsetek przedsiębiorstw aktywnych innowacyjnie z sektora przemysłowego, które prowadziły współpracę w zakresie działalności innowacyjnej odnotowano na terenie województw opolskiego (35,2 procent) i podlaskiego (34,9 procent), natomiast przedsiębiorstw z sektora usługowego – na terenie województwa małopolskiego (36,9 procent).
Przedsiębiorstwa przemysłowe i usługowe aktywne innowacyjnie, które kooperowały w zakresie działalności innowacyjnej najchętniej podejmowały współpracę z przedsiębiorstwami spoza własnej grupy przedsiębiorstw w Polsce (odpowiednio 73,2 procent i 70,9 procent). Zarówno przedsiębiorstwa przemysłowe, jak i usługowe najrzadziej współpracowały z organizacjami non-profit i jednostkami z sektora publicznego.
W latach 2022–2024 udział przedsiębiorstw współpracujących w ramach inicjatywy klastrowej w ogólnej liczbie podmiotów wyniósł – w przedsiębiorstwach przemysłowych 2,7 procent, a w sektorze usług – 1,9 procent.
Najczęstszą korzyścią dla środowiska, wynikającą z wprowadzania innowacji, było zmniejszenie udziału energii pozyskanej z paliw kopalnych na rzecz pozyskanej ze źródeł odnawialnych, najrzadszą była ochrona bioróżnorodności.
Źródło: GUS, Raport „Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2022-2024”