17 września 2025 roku wejdzie życie ustawa z 5 sierpnia 2025 roku zmieniająca ustawy – o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz o działalności leczniczej. Dotyczy ona między innymi funkcjonowania szpitali oraz wprowadza nowe świadczenia zdrowotne.
Ustawa wprowadza nowy rodzaj świadczenia gwarantowanego w postaci świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w powiatowym centrum zdrowia. Poza tym poszerza zadania Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji o prowadzenie, na zlecenie ministra zdrowia, analiz dotyczących sporządzanych przez podmioty lecznicze programów naprawczych oraz ich realizacji, w tym sytuacji ekonomiczno-finansowej podmiotów leczniczych i jakości zarządzania tymi podmiotami oraz działań konsolidacyjnych i restrukturyzacyjnych.
Bez skierowań do kilku specjalistów
Wprowadza także regulację, zgodnie z którą ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne udzielane przez okulistę są udzielane także na podstawie skierowania optometrysty, udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami skierowanie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego nie jest wymagane w odniesieniu do świadczeń udzielanych przez lekarza medycyny sportowej, psychologa oraz optometrystę.
W przypadku placówek, w których co najmniej dwie trzecie spośród realizowanych profili systemu zabezpieczenia stanowią profile dla dzieci, w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej można zastrzec, że świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej są udzielane wyłącznie osobom do ukończenia 18. roku życia.
Zmiany w działalności szpitali w sieci
Nowe przepisy ustanawiają, że na wniosek świadczeniodawcy prezes NFZ, kierując się potrzebą właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem mapy potrzeb zdrowotnych, krajowego planu transformacji i wojewódzkiego planu transformacji, może dokonać w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zmiany polegającej na wykreśleniu danego profilu systemu zabezpieczenia, jeżeli przyczyni się to do racjonalizacji struktury udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na danym obszarze, w szczególności przez ich konsolidację, przy zapewnieniu odpowiedniego dostępu do tych świadczeń.
Oznacza to, że szpital działający w tzw. sieci będzie mógł, za zgodą prezesa NFZ, w ramach danego profilu zamienić tryb pełnej hospitalizacji na leczenie planowe lub jednodniowe albo na udzielanie świadczeń z zakresu stacjonarnej opieki długoterminowej.
Tworzenie jednego szpitala przez kilka JST
W zakresie nowelizacji ustawy o działalności leczniczej uchwalona ustawa umożliwia związkowi jednostek samorządu terytorialnego utworzenie podmiotu leczniczego (tak jak mogą już obecnie tworzyć podmioty lecznicze jednostki samorządu terytorialnego), w formie spółki kapitałowej, jednostki budżetowej lub samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
Jeżeli w sprawozdaniu finansowym samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej wystąpiła strata netto, której wartość bezwzględna jest wyższa niż 1 procent sumy wykazanych w tym samym sprawozdaniu finansowym przychodów netto ze sprzedaży produktów, przychodów netto ze sprzedaży towarów, pozostałych przychodów operacyjnych oraz przychodów finansowych, kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej będzie sporządzał w terminie 7 miesięcy od upływu terminu na sporządzenie sprawozdania finansowego, na okres nie dłuższy niż 3 lata program naprawczy zgodnie z warunkami wskazanymi w ustawie.
Ustawa wprowadza także regulacje dotyczące programu naprawczego podmiotu leczniczego prowadzonego w formie spółki kapitałowej, w której co najmniej 51 procent udziałów posiada Skarb Państwa, samorząd terytorialny lub uczelnia medyczna.
Reforma szpitali jest ważnym punktem w Krajowym Planie Odbudowy (KPO), a od jej realizacji zależy wypłata pieniędzy z KPO. Plan zakłada, że oferta szpitali ma być dostosowana do lokalnych potrzeb, między innymi do zmian demograficznych polegających na starzeniu się społeczeństwa.
Prace nad przepisami ustawy trwały przez kilkanaście miesięcy, a projekt był ważną propozycją poprzedniej minister zdrowia Izabeli Leszczyny. Pod koniec lipca 2025 premier Donald Tusk zdecydował, że kierownictwo resortu zdrowia przejmie Jolanta Sobierańska-Grenda.
Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 2 września 2025 roku. Wejdzie w życie 14 dni od opublikowania czyli 17 września 2025.